Hipoterapia i jej wpływ na dziecko

26 września 2019
0
31

Hipoterapia zwykła się kojarzyć z terapią dzieci z niepełnosprawnościami. Tymczasem nie od dziś wiadomo, że kontakt z koniem wykazuje dobroczynne działanie na wielu polach. Uspokaja, uczy samodzielności, zwiększa pewność siebie – a to dopiero początek listy korzyści.

Na zajęcia z końmi decydują się także rodzice dzieci, u których problem stanowi nerwica czy nadpobudliwość, ale – przyznajmy – w dzisiejszym świecie, tak pełnym oczekiwań, ocen i bodźców zewnętrznych kojąca przejażdżka na przyjaznym, spokojnym zwierzęciu z pewnością przyda się każdemu.

Dziś przybliżymy głównie temat hipoterapii, ale także korzyści, jakie dzieci mogą odnieść ze zwyczajnego kontaktu z koniem.

Hipoterapia dla dzieci
Hipoterapia dla dzieci

Czym jest hipoterapia?

Hipoterapia to metoda terapii osób z niepełnosprawnościami, która odbywa się z udziałem konia. Jego obecność, ciepło, ruch, a także przyjazne usposobienie dają niespotykane w innych metodach możliwości.

Jakie konie wykorzystuje się do hipoterapii?

Koń musi spełniać kilka ważnych warunków, by mógł pracować dla celów hipoterapii. Przede wszystkim, jego wiek musi przekraczać 5 lat. Powinien mieć odpowiednio harmonijny sposób poruszania się, a jego wielkość musi być dostosowana do pacjenta.

To jednak nie wszystko.

W przypadku wyboru konia do hipoterapii ogromne znaczenie ma także jego konstrukcja psychiczna. Takie zwierzę powinno się charakteryzować ufnością, przyjaznym nastawieniem i spokojnym temperamentem. Musi chętnie wykonywać polecenia i nie może się bać niespodziewanych bodźców słuchowych, dotykowych i wzrokowych. W hipoterapii często spotyka się konie huculskie, szetlandy i kuce.

Efekty działania hipoterapii

Pierwsze efekty działania hipoterapii często widoczne są gołym okiem już po pierwszych zajęciach. Dzieci odprężają się, nawiązują kontakt ze zwierzęciem. Oczywiście, początki nie muszą być łatwe, jednak ostateczne efekty są warte pracy nad relacją człowiek-koń. Rezultaty hipoterapii obejmują różne płaszczyzny i jest ich bardzo wiele, dlatego poniżej przedstawiamy je „w pigułce”.

Nauka chodzenia… na koniu

Ruch końskiego grzbietu w stępie, jaki przekazywany jest miednicy jeźdźca, jest taki sam jak ruchy miednicy prawidłowo chodzącego człowieka. Dzięki temu dzieci uczą się ruchów, jakie są potrzebne podczas chodzenia i może to stanowić pierwszy – lub przełomowy – etap w nauce chodzenia.

Hipoterapia czym jest i jak działa
Hipoterapia czym jest i jak działa

Zmniejszenie napięcia mięśni

U dzieci z uszkodzonym ośrodkowym układem nerwowym może występować nadmierne napięcie mięśni, zwłaszcza kończyn dolnych i górnych. Podstawą ich rehabilitacji jest zmniejszenie tego napięcia. Kontakt z koniem umożliwia to na wiele sposobów:

  1. Poprzez rozgrzanie mięśni (temperatura ciała konia jest wyższa od temperatury ciała człowieka),
  2. Dzięki rytmicznemu kołysaniu w stępie,
  3. Poprzez przeciwstawne skręty,
  4. Dzięki ułożeniu kończyn dolnych w trójzgięciu oraz
  5. Odwodzeniu w czasie dosiadania.

Przywrócenie zaburzonej symetrii tułowia

Rytmiczne i równomierne kołysanie w czasie jazdy na koniu w stępie pozwala na naprzemienne napinanie i rozluźnianie obu stron ciała. Dzięki temu po pewnym czasie uzyskuje się symetryczną równowagę mięśniową.

Korekcja postawy ciała

Prawidłowy dosiad wymusza odpowiednią postawę ciała i aktywne prostowanie się. W ten sposób wzmacniają się mięśnie brzucha, grzbietu i obręczy biodrowej, co stanowi podstawę w utrzymywaniu prawidłowej postawy ciała.

Hipoterapia pomaga zwiększyć ruchomość

Ruchy konia pozwalają na rytmiczne i łagodne uruchamianie wszystkich mięśni i stawów. Zmniejszają się przykurcze. Nie bez znaczenia jest tu również fakt, iż na koniu ograniczenia ruchowe, z którymi dziecko boryka się na co dzień, nie istnieją.

Co to oznacza?

Może ono pokonywać duże odległości, a spotykane po drodze nierówności terenu, woda czy piasek, nie stanowią problemu.

Hipoterapia nie pozwala na bierność

Koń nie pozwala na bierność ani na nudę (w przeciwieństwie do wielu innych form terapii) i wymaga zaangażowania. Jego rytmiczne ruchy pobudzają wydzielanie hormonów, które z kolei stymulują układ wegetatywny. Dzięki temu następuje wzrost aktywności ruchowej, a także zwiększa się koncentracja uwagi i poprawia się samopoczucie. Hipoterapia jest przyjemnością, nie żmudnym wykonywaniem ćwiczeń czy poddawaniem się zabiegom.

Koń-psychoterapeuta

Podczas hipoterapii usprawnianiu ulega nie tylko ciało małego pacjenta, ale także psychika. Kontakt z koniem relaksuje i odpręża, a jednocześnie uczy samodzielności i odpowiedzialności. Spędzanie czasu z dużym, silnym, przyjacielskim zwierzęciem wpływa korzystnie na równowagę emocjonalną i zmniejsza reakcje nerwicowe.

W jakich przypadkach hipoterapia przynosi rezultaty?
Hipoterapię najczęściej wykorzystuje się u dzieci w celach pomocniczych w następujących przypadkach:

  1. Mózgowe porażenie dziecięce,
  2. Wady postawy,
  3. Upośledzenie umysłowe,
  4. Uszkodzenia wzroku lub słuchu,
  5. Zespół Downa,
  6. Niedowład kończyn,
  7. Zaburzenia behawioralne,
  8. Nadpobudliwość,
  9. Autyzm,
  10. Zachowania agresywne.
  11. Nerwice,
  12. Zamknięcie się w sobie.
Hipoterapia
Hipoterapia

Dobroczynny kontakt z koniem

Kontakt z koniem to doskonała forma nie tylko terapii, ale także poszerzania wiedzy o świecie, o relacjach, o sobie. Uczy uważności i odpowiedzialności – zarówno za siebie, jak i za zwierzę. Uczy współpracy z innymi i pozwala na tworzenie niepowtarzalnych więzi. Wszystkie te czynniki sprawiają, że rodzice coraz chętniej zapisują swoje pociechy na zajęcia – nie tylko jazdy konnej, ale także na warsztaty wspomagające rozwój.

Wspominaliśmy o tym, że hipoterapia to temat ciekawy ale także mocno przydatny. Można się przekonać o tym czytając te dwie publikacje omawiające temat znacznie szerzej. Pierwsza z nich to „Hipoterapia jako naturalna forma rehabilitacji” a druga to „Hipoterapia jako forma rehabilitacji i wsparcia włączania społecznego osób niepełnosprawnych„.

Oby dwie bardzo ciekawe.

W jakim wieku dziecko może wsiąść po raz pierwszy na konia?

Uznaje się, że dziecko, które ukończyło 3. rok życia i wykazuje zdolność do wykonywania poleceń instruktora, może już wsiąść na konia. Początkowo dzieci sadza się na kucach i małych konikach, a „jazda” polega na zabawach i prostych ćwiczeniach, które mają sprzyjać zwiększeniu swobody dosiadu na grzbiecie konia.

Jak ubrać dziecko na pierwszą jazdę konną?

Dziecko nie może wsiadać na konia bez toczka, który chroni głowę przed ewentualnymi urazami. Specjalne pokrętło ułatwia dopasowanie jego wielkości do obwodu głowy. Pierwszy toczek na pewno można wypożyczyć w stadninie. Dodatkowo zakłada się dzieciom kamizelkę ochronną na czas jazdy konnej. Pierwszych kilka zajęć na koniu z pewnością może odbyć się bez specjalnego stroju, jeśli jednak wszystko wskazuje na to, że dziecko złapało bakcyla, warto zaopatrzyć je w specjalny strój (najważniejsze wyposażenie do jazdy konnej można znaleźć na przykład tutaj: https://zabookuj.pl/akcesoria-dla-jeźdźca). Strój przede wszystkim powinien obejmować wspomniane już kask i kamizelkę, a ponadto bryczesy, miękką i przewiewną koszulkę oraz wygodne buty na sztywnej podeszwie.

Warto jeszcze rzucić okiem na ten film omawiający temat hipoterapii:

Opinie o hipoterapii

Ciekawią nas Wasze opinie dotyczące hipoterapii i jej wpływu na Wasze zdrowie czy Wasze rodziny. Dajcie znać. Każda opinia będzie dla nas ważna.

Dodaj opinie

Please enter your comment!
Please enter your name here